تعداد بیت کوین های گمشده

تخمین زده می شود که بین ۳ تا ۷ میلیون واحد بیت کوین، یعنی حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد از کل عرضه ۲۱ میلیون واحدی آن، برای همیشه گم شده اند و هرگز قابل بازیابی نیستند. این کوین ها به دلیل فراموشی کلیدهای خصوصی، از دست رفتن دستگاه های ذخیره سازی یا اشتباهات دیگر، از دسترس خارج شده اند.

تاحالا به این فکر کردین که ممکنه میلیون ها دلار دارایی دیجیتال یهو دود بشه بره هوا؟ شاید باورتون نشه، ولی این دقیقا همون چیزیه که برای خیلی ها تو دنیای بیت کوین اتفاق افتاده. بیت کوین هایی که با خون دل ماین شدن یا با هزار امید خریده شدن، حالا جایی تو دنیای دیجیتال سرگردونن و هیچ کس نمی تونه بهشون دسترسی داشته باشه. این پدیده بیت کوین های گمشده یکی از اون رازهای بزرگ و البته تلخ دنیای کریپتوئه که هم کنجکاوی مون رو قلقلک می ده و هم یه زنگ خطره برای امنیت دارایی های دیجیتالمون. تو این مقاله قراره با هم بریم سراغ این داستان پیچیده، ببینیم اصلا این بیت کوین های گمشده چی هستن، چقدرشون ناپدید شده و از همه مهم تر، چطوری می تونیم کاری کنیم که دارایی های ما هم سرنوشت اونا رو پیدا نکنه.

بیت کوین گمشده چیست؟ تفاوتش با بیت کوین های هولد شده کجاست؟

اول از همه بیایید ببینیم منظورمون از بیت کوین گمشده دقیقا چیه. ساده اش رو بگم، بیت کوین گمشده به اون واحدهای بیت کوینی می گیم که کلید خصوصی یا عبارت بازیابی (Seed Phrase) کیف پولشون از دسترس خارج شده و هیچ راهی برای برگردوندنشون وجود نداره. یعنی عملا دیگه هیچ کس نمی تونه اونا رو خرج کنه یا جابه جا کنه و مثل یه گنجینه پنهان برای همیشه تو بلاک چین دفن شدن.

حالا فرقش با بیت کوین های هولد شده (HODL) چیه؟ این یه نکته مهم و گاهی گیج کننده است. بیت کوین های هولد شده هم ممکنه برای سال ها بدون حرکت تو یه کیف پول بمونن، اما صاحبشون هنوز به کلیدهای خصوصیش دسترسی داره. یعنی اون بیت کوین ها زنده ان و هر وقت صاحبشون اراده کنه، می تونه اونا رو جابه جا کنه. اما بیت کوین های گمشده، نه. اونا مثل یه ماشین بدون سوئیچ تو پارکینگن؛ هستن، ولی هیچ کس نمی تونه روشنشون کنه. این تفاوت برای تحلیل بازار خیلی مهمه، چون فقط بیت کوین های هولد شده، نه بیت کوین های گمشده، بخشی از عرضه فعال یا مؤثر بیت کوین رو تشکیل می دن.

چقدر بیت کوین تا امروز گم شده؟ آمار و ارقام باورنکردنی

یکی از سؤالات داغ و همیشگی تو جامعه کریپتوکارنسی همینه: دقیقا چه تعداد بیت کوین گم شده؟ راستش رو بخواهید، کسی نمی تونه یه عدد دقیق و قطعی بده. چون بلاک چین فقط تراکنش ها رو ثبت می کنه، نه دلایل پشت اونا رو. اما خب، تحلیلگرها با بررسی فعالیت آدرس ها و کیف پول های قدیمی، تخمین هایی می زنن که خودش یه دنیا حرف داره. بر اساس گزارش های شرکت هایی مثل Glassnode و Chainalysis، تخمین ها متفاوته، اما اکثرشون می گن که بین ۳ تا ۷ میلیون بیت کوین تا امروز از دسترس خارج شده اند.

این عدد، یعنی چیزی حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد از کل عرضه بیت کوین که ۲۱ میلیون واحد تعیین شده. تصور کنید چه حجم عظیمی از این دارایی دیجیتال با ارزش، بدون صاحب رها شده. دلیل این عدم قطعیت تو آمار هم اینه که تشخیص اینکه یه کیف پول صرفا برای مدت طولانی هولد شده یا واقعا کلیدهای خصوصیش از دست رفته، خیلی سخته. زمان، تنها چیزیه که می تونه این حقیقت رو آشکار کنه.

سهم ساتوشی ناکاموتو: میلیون ها واحد بیت کوین که شاید هرگز برنگردند

وقتی حرف از بیت کوین های گمشده میشه، نمی تونیم از خالق مرموزش، ساتوشی ناکاموتو، حرف نزنیم. تخمین زده میشه که ساتوشی حدود ۱ میلیون واحد بیت کوین رو ماین کرده و این بیت کوین ها از سال ۲۰۰۹ تا به امروز هیچ حرکتی نداشتن. سؤال اینجاست: آیا این بیت کوین ها هم گم شده محسوب میشن؟

واقعیت اینه که هیچ کس نمی دونه ساتوشی هنوز زنده ست، کلیدهای خصوصیشو داره یا اصلا قصد داره این بیت کوین ها رو جابه جا کنه یا نه. اما با توجه به عدم فعالیت طولانی مدت، خیلی ها اونا رو هم جزو بیت کوین های گمشده یا حداقل غیرفعال به حساب میارن. اگر ساتوشی واقعا این کوین ها رو از دست داده باشه یا هرگز قصد استفاده ازشون رو نداشته باشه، عملا عرضه مؤثر بیت کوین یک میلیون واحد دیگه هم کمتر میشه.

ساتوشی ناکاموتو خودش بیت کوین های گمشده را هدیه ای برای همه توصیف کرده بود. انگار می دانست این کمیابی، ارزش باقی مانده بیت کوین ها را بیشتر می کند و شاید همین دیدگاه بود که باعث شد تا کنون دست به دارایی های خودش نزند.

اگه بخوایم درصد دقیق تری بگیم، با احتساب بیت کوین های ساتوشی، ممکنه حتی تا بیش از یک سوم کل عرضه بیت کوین، برای همیشه از گردش خارج شده باشه. این خودش یه عامل مهم تو کمیابی و ارزش گذاری این دارایی دیجیتاله.

چرا این همه بیت کوین گم شد؟ از فراموشی تا فاجعه های دیجیتالی

داستان بیت کوین های گمشده فقط یه عدد و رقم نیست، پشت هر واحد بیت کوین یه داستان هست؛ داستان سهل انگاری، بدشانسی، یا حتی جنایت. بیایید دلایل اصلی این گم شدن رو با هم بررسی کنیم.

فراموشی یا از دست دادن کلیدهای خصوصی و عبارت بازیابی

یکی از رایج ترین و تلخ ترین دلایل، فراموشی یا از دست دادن کلیدهای خصوصی و عبارت بازیابی (Seed Phrase) هست. این کلیدها مثل کلید گاوصندوق دیجیتالی شما عمل می کنن. اگه نباشن، دسترسی به دارایی ها غیرممکنه. تو سال های اولیه بیت کوین، خیلی ها ارزش فعلیش رو نمی دونستن و به راحتی کلیدهاشون رو فراموش می کردن یا دستگاهی که روش ذخیره شده بود رو دور می انداختن. این چندتا داستان معروف رو حتما شنیدین:

• داستان استفان توماس: ۷۲۰۰ بیت کوین و هارد دیسک IronKey

  استفان توماس، یه برنامه نویس آلمانی، تو سال ۲۰۱۱ پاداش ۷۲۰۰ بیت کوین رو برای ساختن یه انیمیشن درباره بیت کوین گرفت. اون بیت کوین ها رو تو یه هارد دیسک رمزگذاری شده IronKey ذخیره کرد. متاسفانه، توماس رمز عبور این هارد دیسک رو فراموش کرد. این هارد فقط ۱۰ بار اجازه امتحان رمز رو می داد و استفان توماس تا امروز ۸ بار شانسشو امتحان کرده و هر بار ناموفق بوده! اگه دو بار دیگه هم اشتباه کنه، ۷۲۰۰ بیت کوینش برای همیشه از دست میرن. ارزش این مقدار بیت کوین تو اوج بازار به چند صد میلیون دلار هم می رسید!

• داستان جیمز هاولز: ۷۵۰۰ بیت کوین تو سطل زباله

  جیمز هاولز، یه مهندس IT انگلیسی، تو سال ۲۰۰۹ حدود ۷۵۰۰ بیت کوین ماین کرد و اونا رو تو هارد دیسک لپ تاپش ذخیره کرد. سال ۲۰۱۳، موقع نظافت، به اشتباه این هارد دیسک رو که حاوی کلیدهای خصوصیش بود، با یه هارد دیسک دیگه اشتباه گرفت و انداختش تو سطل زباله! این هارد دیسک الان احتمالا تو یه محل دفن زباله تو ولز دفن شده. جیمز سال هاست داره تلاش می کنه مجوز حفاری بگیره تا هارد دیسکشو پیدا کنه، ولی تا امروز موفق نشده. ارزش این بیت کوین ها هم تو اوج بازار به بیش از ۱۰۰ میلیون دلار می رسید.

• فوت مالک بدون وصیت نامه دیجیتال

  یکی دیگه از دلایل، فوت مالک بدون اینکه اطلاعات کلیدهای خصوصی یا عبارت بازیابیش رو به ورثه یا فردی قابل اعتماد منتقل کرده باشه. تو دنیای سنتی، ورثه می تونن با مراجعه به بانک، به دارایی های متوفی دسترسی پیدا کنن، اما تو دنیای بیت کوین، اگه کلید خصوصی نباشه، اون دارایی ها برای همیشه گم میشن و هیچ راهی برای پس گرفتنشون نیست.

• خرابی یا از بین رفتن دستگاه حاوی کلیدها

  تصور کنید کلیدهای خصوصیتون رو روی یه لپ تاپ قدیمی، یه فلش یا یه هارد دیسک ذخیره کردین و اون دستگاه خراب میشه، می سوزه یا گم میشه. اگه بک آپ مناسبی نداشته باشین، دارایی هاتون هم با اون دستگاه از بین میرن.

ارسال بیت کوین به آدرس های اشتباه؛ یک اشتباه جبران ناپذیر

بلاک چین یه ویژگی خیلی مهم داره: غیرقابل برگشت بودن تراکنش ها (Immutable). یعنی وقتی یه تراکنش رو تایید و ارسال می کنید، دیگه نمی تونید لغوش کنید یا پس بگیرید. حالا تصور کنید به اشتباه بیت کوین هاتون رو به یه آدرس اشتباهی بفرستید. مثلا یه حرف رو جا بندازید یا یه عدد رو اشتباه بزنید. این اشتباه کوچیک می تونه به معنای از دست دادن همیشگی دارایی هاتون باشه. چون اون آدرس اشتباه ممکنه وجود نداشته باشه یا متعلق به کسی باشه که هیچ وقت ازش خبردار نمیشین، یا حتی متعلق به یه هکر باشه.

حملات سایبری، هک و کلاهبرداری های فیشینگ

دنیای دیجیتال پر از فرصته، اما از خطر هم خالی نیست. هکرها و کلاهبردارها همیشه در کمین دارن تا از بی توجهی یا ناآگاهی افراد سوءاستفاده کنن. حملات سایبری به کیف پول های نرم افزاری، صرافی ها، یا سایت های فیشینگ که اطلاعات کلید خصوصی یا عبارت بازیابی شما رو سرقت می کنن، یکی دیگه از دلایل گم شدن بیت کوین هاست. مثلا:

• هک کیف پول Individual X (۶۹,۰۰۰ بیت کوین)

  یکی از بزرگ ترین هک هایی که تو سال ۲۰۱۸ اتفاق افتاد، مربوط به کیف پول Individual X بود که حدود ۶۹,۰۰۰ بیت کوین داشت. هکرها تلاش کردن به این کیف پول که به سایت Silk Road (یه بازار سیاه آنلاین برای پولشویی و تجارت مواد مخدر که FBI اون رو تو سال ۲۰۱۳ تعطیل کرد) مرتبط بود، دسترسی پیدا کنن. در نهایت، مقامات فدرال آمریکا تو سال ۲۰۲۰ موفق شدن این بیت کوین ها رو توقیف کنن، اما خب، این داستان نشون میده که حتی کیف پول های بزرگ هم از حملات هکرها در امان نیستن.

• کلاهبرداری های فیشینگ (Phishing)

  خیلی از کلاهبردارها سایت هایی شبیه به سایت صرافی ها یا کیف پول های معتبر طراحی می کنن. شما به اشتباه وارد این سایت ها میشید، اطلاعاتتون رو وارد می کنید و به این ترتیب، کلیدهای خصوصیتون به دست اونا میفته و دارایی هاتون به سرقت میره.

دور انداختن تصادفی رسانه های ذخیره سازی

تو روزهای اول پیدایش بیت کوین، قیمتش ناچیز بود و خیلی ها بهش به چشم یه سرگرمی نگاه می کردن. شاید باورتون نشه، اما تو اون زمان، بعضی ها بیت کوین هاشونو روی هارد دیسک های قدیمی ذخیره می کردن و بعدا بدون اینکه بدونن چه گنجینه ای رو دارن، اون هارد دیسک ها رو دور می انداختن. داستان جیمز هاولز که بالا گفتیم، یه نمونه بارز از این بی توجهی هاست. کسی چه می دونست یه فایل کوچیک تو یه هارد دیسک قدیمی، قراره روزی میلیون ها دلار ارزش پیدا کنه؟

بیت کوین های گمشده چه بلایی سر شبکه و قیمت BTC می آورند؟

گم شدن این همه بیت کوین فقط یه ضرر مالی برای صاحبانش نیست، بلکه روی کل شبکه بیت کوین و ارزش اون هم تأثیر می ذاره. بیایید با هم ببینیم چطوری:

کمبود مصنوعی و افزایش ارزش باقی مانده بیت کوین

بیت کوین یه دارایی کمیابه و کلا ۲۱ میلیون واحد ازش وجود داره. وقتی میلیون ها واحد از این ۲۱ میلیون گم میشن، یعنی عرضه مؤثر بیت کوین (همون تعداد واحدی که تو بازار در دسترس و قابل معامله ست) کمتر میشه. این قضیه رو تو یه معادله ساده عرضه و تقاضا میشه توضیح داد: وقتی عرضه یه چیزی کم میشه، قیمتش میره بالا. پس، بیت کوین های گمشده به نوعی باعث افزایش کمیابی این دارایی و در نتیجه بالا رفتن ارزش واحدهای باقی مانده میشن.

این قضیه، ویژگی ضد تورمی بودن بیت کوین رو هم تقویت می کنه. برخلاف پول های رایج (فیات) که مدام چاپ میشن و ارزششون کم میشه، بیت کوین یه دارایی تورم زا نیست. با گم شدن واحدها، این ویژگی بیشتر خودشو نشون میده و می تونه در بلندمدت، قیمت بیت کوین رو بیشتر کنه. بعضی ها حتی می گن بیت کوین های گمشده هدیه ای برای همگان هستن، چون ارزش باقی مانده بیت کوین ها رو برای بقیه بالا می برن.

هر چقدر تعداد بیت کوین های فعال کمتر شود، کمیابی این دارایی دیجیتال بیشتر به چشم می آید و می تواند در بلندمدت روی قیمت آن تأثیر بگذارد و آن را به یک دارایی ضدتورمی قدرتمندتر تبدیل کند.

تأثیر بر تمرکززدایی و پایداری شبکه

اینکه گم شدن بیت کوین روی تمرکززدایی شبکه تأثیر داره یا نه، یه بحث جالبه. از یه طرف، اگه مثلا ساتوشی ناکاموتو بیت کوین هاشو جابه جا می کرد، شاید بازار رو به هم می ریخت. اما از طرف دیگه، اگه یه عده خاصی تعداد زیادی بیت کوین رو هولد کنن و بعد اون ها رو گم کنن، آیا این به نوعی به تمرکززدایی کمک می کنه؟ یا نه، چون هیچ کس نمی تونه به اون ها دسترسی پیدا کنه، تفاوتی نداره؟

در مورد پایداری شبکه، گم شدن بیت کوین ها به طور مستقیم به امنیت یا عملکرد بلاک چین آسیب نمی زنه. شبکه همچنان به کار خودش ادامه میده و ماینرها تراکنش های بیت کوین های فعال رو تأیید می کنن. پس از این نظر، جای نگرانی نیست.

روانشناسی بازار: حس کمیابی و ارزش آینده

این داستان های بیت کوین های گمشده و کمیابی روزافزونش، یه حس ارزش و گرانبها بودن رو تو بازار به وجود میاره. مردم می دونن که این یه دارایی محدوده و بخش قابل توجهی از اون دیگه هرگز برنمی گرده. همین موضوع، می تونه تو تصمیم گیری سرمایه گذارها برای نگهداری بلندمدت بیت کوین یا خرید اون در آینده تأثیرگذار باشه.

آیا می شود بیت کوین های گمشده را برگرداند؟ واقعیت تلخ و امیدهای واهی

شاید براتون سوال باشه که آیا امیدی به برگردوندن این بیت کوین های گمشده هست؟ خب، باید بگم که معمولا نه. اما یه سری سوءتفاهم ها هم وجود داره که بد نیست بهشون اشاره کنیم.

مواردی که واقعاً گم نشده اند؛ فقط یک سوءتفاهم!

گاهی اوقات شما فکر می کنید بیت کوین هاتون گم شده، اما واقعا این طور نیست. این ها چندتا از سناریوهایی هستن که ممکنه بیت کوین شما دیده نشه، اما قابل بازیابیه:

• مشکلات همگام سازی کیف پول یا نمایش نادرست موجودی:

  گاهی اوقات کیف پول نرم افزاری شما ممکنه با شبکه بلاک چین به درستی همگام سازی نشده باشه و موجودی شما رو اشتباه نشون بده. با به روزرسانی یا همگام سازی مجدد کیف پول، مشکل حل میشه.

• کارمزد ناکافی تراکنش:

  اگه کارمزد تراکنشی که پرداخت کردین خیلی کم باشه، ممکنه تراکنش شما برای مدت طولانی تو صف تأیید بمونه و یا حتی توسط ماینرها نادیده گرفته بشه. این به معنای گم شدن نیست، بلکه معلق موندن تراکنش هست که معمولا بعد از مدتی برمی گرده به کیف پولتون یا با افزایش کارمزد تأیید میشه.

• مشکلات فایل wallet.dat در کیف پول های نرم افزاری:

  اگه از کیف پول های نرم افزاری مثل Bitcoin Core استفاده می کنید و فایل wallet.dat که حاوی کلیدهای خصوصی شماست، به اشتباه حذف شده، ممکنه بتونید اونو از سطل بازیافت یا با استفاده از نرم افزارهای ریکاوری مثل Recuva برگردونید. این نرم افزارها هارد دیسک شما رو برای فایل های پاک شده اسکن می کنن و گاهی اوقات موفق به بازیابی میشن. حتی اگه سیستمتون بوت نمیشه، می تونید با یه Live USB لینوکس به هارد دیسک دسترسی پیدا کنید و فایل wallet.dat رو جستجو کنید.

• استفاده از عبارت بازیابی (Seed Phrase) برای کیف پول های سخت افزاری:

  اگه کیف پول سخت افزاریتون رو گم کردین یا خراب شده، نگران نباشید! اگه عبارت بازیابی ۲۴ کلمه ای (Seed Phrase) رو به درستی و تو یه جای امن یادداشت کردین، می تونید با خرید یه کیف پول سخت افزاری جدید و وارد کردن همون عبارت، دوباره به بیت کوین هاتون دسترسی پیدا کنید.

بیت کوین هایی که برای همیشه از دست رفته اند؛ وقتی هیچ راهی نیست!

متاسفانه، تو یه سری موارد، بیت کوین ها واقعاً و برای همیشه از دست رفته ان:

• از دست رفتن قطعی کلید خصوصی یا عبارت بازیابی:

  اگه کلید خصوصی یا عبارت بازیابی شما واقعاً گم شده، نابود شده، یا به یاد نمی آرین و هیچ بک آپ فیزیکی یا دیجیتالی معتبری هم ندارین، متاسفانه باید با بیت کوین هاتون خداحافظی کنید. همون طور که گفتیم، بلاک چین غیرقابل برگشته و هیچ کس، حتی خالق بیت کوین، نمی تونه تراکنشی رو لغو کنه یا دارایی از دست رفته رو برگردونه. این ویژگی هست که امنیت بیت کوین رو تضمین می کنه، اما در مقابل، جبران اشتباهات رو غیرممکن می سازه.

• سرویس های مدعی بازیابی: مراقب کلاهبرداری باشید!

  شاید با تبلیغاتی روبرو بشید که ادعا می کنن می تونن بیت کوین های گمشده شما رو بازیابی کنن. باید خیلی مراقب باشید! اکثر این سرویس ها کلاهبرداری هستن و فقط پول شما رو ازتون می گیرن. هیچ راه جادویی برای بازیابی بیت کوین هایی که کلید خصوصیشون واقعاً از دست رفته، وجود نداره.

• تلاش های فیزیکی پرخطر و پرهزینه:

  مثل داستان جیمز هاولز که دنبال هارد دیسک تو محل دفن زباله بود، یه سری تلاش های فیزیکی برای بازیابی اطلاعات از هارد دیسک های آسیب دیده وجود داره که فوق العاده پرهزینه، زمان بر و البته کم شانسه. این کارها فقط برای مقادیر بسیار زیاد بیت کوین که ارزشش واقعا بالاست، ممکنه توجیه داشته باشه.

فراموش نکنید که وقتی پای کلید خصوصی یا عبارت بازیابی در میان باشد و این اطلاعات واقعاً از دست رفته باشند، بلاک چین دکمه بازگشت ندارد. این ویژگی است که امنیت بیت کوین را تضمین می کند، اما در مقابل، جبران اشتباهات را غیرممکن می سازد و مسئولیت کامل حفظ دارایی را بر عهده خودتان می گذارد.

چطور از گم شدن بیت کوین هایمان جلوگیری کنیم؟ راهنمای کامل امنیت دیجیتالی

خب، تا اینجا دیدیم که گم شدن بیت کوین چقدر می تونه دردناک و جبران ناپذیر باشه. حالا وقتشه که یاد بگیریم چطور می تونیم از دارایی های دیجیتالمون به بهترین شکل محافظت کنیم تا خودمون دچار این فاجعه نشیم. امنیت تو دنیای کریپتو، حرف اول رو می زنه!

نگهداری امن کلیدهای خصوصی و عبارت بازیابی (Seed Phrase)

این مهم ترین و حیاتی ترین مرحله برای حفظ بیت کوین هاتونه. کلید خصوصی و عبارت بازیابی، سوئیچ اصلی دارایی شماست:

• روش های آفلاین (Cold Storage): هرگز این اطلاعات رو به صورت دیجیتالی (مثلا عکس گرفتن با گوشی، ذخیره در فایل متنی روی لپ تاپ متصل به اینترنت یا ایمیل) نگهداری نکنید. بهترین راه، نوشتن روی کاغذ، حکاکی روی فلز یا حتی استفاده از ابزارهای مخصوص (مثل کریپتو استیل) هست که اونا رو ضدآب و ضدحریق می کنن.
• پشتیبان گیری چندگانه و مکان های امن: فقط یه نسخه تهیه نکنید. حداقل ۲ یا ۳ نسخه پشتیبان از عبارت بازیابی تون تهیه کنید و اونا رو تو مکان های فیزیکی کاملا امن و مجزا نگهداری کنید. مثلا یکی تو گاوصندوق خونه، یکی تو صندوق امانات بانک، و یکی دیگه تو خونه یه فرد مورد اعتماد.
• مخفی نگه داشتن از همه: هیچ کس، تاکید می کنم هیچ کس، نباید به عبارت بازیابی شما دسترسی داشته باشه. حتی افراد خیلی نزدیک. این اطلاعات کاملا محرمانه و فقط مختص شماست.

انتخاب و استفاده درست از کیف پول های ارز دیجیتال

انتخاب کیف پول مناسب، گام بعدی برای امنیت دارایی هاست. ما دو نوع اصلی کیف پول داریم:

کیف پول های سخت افزاری (سرد): امن ترین پناهگاه

این کیف پول ها، مثل یه فلش مموری، دستگاه های فیزیکی هستن که کلیدهای خصوصی شما رو به صورت آفلاین ذخیره می کنن و به اینترنت وصل نمیشن. همین باعث میشه که در برابر حملات سایبری و هکرها فوق العاده امن باشن. برای نگهداری مقادیر زیاد بیت کوین، کیف پول سخت افزاری بهترین انتخابه.

• مزایا: امنیت فوق العاده بالا، عدم اتصال به اینترنت، مقاوم در برابر هک.
• معایب: هزینه خرید (معمولا گران تر از نرم افزاری)، پیچیدگی بیشتر برای کاربران مبتدی.
• نمونه ها: Ledger (لجر)، Trezor (ترزور).

کیف پول های نرم افزاری (گرم): راحتی با ریسک بیشتر

این کیف پول ها، اپلیکیشن هایی هستن که روی گوشی، کامپیوتر یا به صورت افزونه مرورگر نصب میشن و همیشه به اینترنت وصل هستن. استفاده از اونا راحته و برای معاملات روزمره یا نگهداری مقادیر کم مناسبن.

• مزایا: استفاده راحت، دسترسی سریع، معمولا رایگان.
• معایب: امنیت کمتر نسبت به کیف پول های سخت افزاری (به دلیل اتصال به اینترنت)، آسیب پذیری در برابر ویروس ها و حملات فیشینگ.
• نمونه ها: MetaMask (متامسک)، Trust Wallet (تراست ولت)، Exodus (اکسودوس)، Atomic Wallet (اتمیک ولت).

استراتژی پیشنهادی: بهتره بخش عمده دارایی هاتون رو تو یه کیف پول سخت افزاری (سرد) نگهداری کنید و فقط مقادیر کمی رو که برای معاملات روزمره نیاز دارید، تو یه کیف پول نرم افزاری (گرم) بریزید. اینجوری هم امنید و هم راحت.

نکات امنیتی طلایی برای تراکنش ها و فعالیت های آنلاین

حتی با بهترین کیف پول هم اگه نکات امنیتی رو رعایت نکنید، ممکنه به مشکل بخورید:

• بررسی دقیق آدرس گیرنده: قبل از ارسال هر تراکنشی، آدرس گیرنده رو چندین بار بررسی کنید و مطمئن بشید که درسته. حتی بهتره برای مبالغ بالا، ابتدا یه تراکنش آزمایشی با یه مقدار خیلی کم انجام بدید تا مطمئن بشید آدرس درسته.
• رمزهای عبور قوی و منحصربه فرد: برای هر حساب (صرافی، کیف پول، ایمیل و…) رمز عبورهای قوی و متفاوتی انتخاب کنید که ترکیبی از حروف بزرگ و کوچک، اعداد و کاراکترهای خاص باشن. از نرم افزارهای مدیریت رمز عبور (Password Managers) کمک بگیرید تا همه رو یادتون بمونه.
• فعال سازی تأیید دو مرحله ای (2FA): برای همه حساب هاتون، مخصوصا صرافی ها و کیف پول ها، حتما 2FA رو فعال کنید. بهترین روش، استفاده از اپلیکیشن های Authenticator مثل Google Authenticator یا Authy هست، نه پیامک (SMS)، چون پیامک می تونه آسیب پذیر باشه.
• مراقب فیشینگ و لینک های مشکوک باشید: روی لینک های ناشناس که از طریق ایمیل، پیامک یا شبکه های اجتماعی براتون ارسال میشن، کلیک نکنید. همیشه آدرس وب سایت ها رو دستی تو مرورگرتون تایپ کنید.
• آنتی ویروس و فایروال به روز: روی کامپیوتر و گوشی تون حتما آنتی ویروس و فایروال قوی و به روز داشته باشید تا از شر بدافزارها در امان بمونید.

برنامه ریزی برای آینده: وصیت نامه دیجیتال و وراثت

همون طور که دیدیم، فوت مالک بدون انتقال اطلاعات، یکی از دلایل گم شدن بیت کوین هاست. برای جلوگیری از این اتفاق:

• تدوین وصیت نامه دیجیتال: با یه وکیل یا مشاور حقوقی صحبت کنید و یه وصیت نامه دیجیتال تهیه کنید که توش مشخص کرده باشید در صورت فوت شما، چطور و به چه کسانی می تونن به دارایی های دیجیتالتون دسترسی پیدا کنن. البته دقت کنید که کلید خصوصی رو مستقیم تو وصیت نامه ننویسید، بلکه روش دسترسی رو مشخص کنید.
• راه حل های چندامضایی (Multi-sig): می تونید از کیف پول های چندامضایی استفاده کنید. این کیف پول ها برای انجام یه تراکنش به چند امضا (مثلا امضای شما و دو فرد مورد اعتماد) نیاز دارن. اینجوری هم امنیت دارایی هاتون بیشتر میشه و هم در صورت فوت شما، افراد مورد اعتمادتون می تونن با امضای خودشون به دارایی ها دسترسی پیدا کنن.

حرف آخر: داستان بیت کوین های گمشده، درس بزرگی برای همه ما

داستان تعداد بیت کوین های گمشده، فقط یه روایت از بدشانسی یا سهل انگاری نیست؛ یه درس بزرگه برای همه کسایی که تو دنیای ارزهای دیجیتال فعالیت می کنن. دیدیم که میلیون ها واحد از باارزش ترین دارایی دیجیتال دنیا، به دلایل مختلف از دسترس خارج شده و احتمالا هرگز هم برنمی گرده. این اتفاق هم برای اونایی که دارایی شونو از دست دادن یه فاجعه مالیه و هم به نوعی روی کل بازار بیت کوین با کاهش عرضه و افزایش کمیابی، تأثیر می ذاره.

حالا که ابعاد این پدیده رو بهتر شناختیم، وقتشه که مسئولیت پذیری فردیمون رو تو حفظ و نگهداری دارایی های دیجیتال جدی بگیریم. دنیای بلاک چین آزادی عمل بی نظیری بهمون میده، اما با این آزادی، مسئولیت بزرگی هم میاد. پس اگه نمی خواید داستان بیت کوین های گمشده، به داستان دارایی های خودتون تبدیل بشه، به اصول امنیتی که گفتیم حسابی دقت کنید، آگاه باشید و همیشه یادتون باشه که تو دنیای کریپتو، کلید شما، کلید گنج شماست! اونو محکم بچسبید و نذارید به این راحتی ها از دست بره.