نمونه صلح عمری ملک بدون سند

بله، صلح عمری ملک بدون سند، چه قولنامه ای باشد و چه از انواع دیگر املاک فاقد سند رسمی، از نظر قانونی کاملاً امکان پذیر و معتبره. یعنی می تونید با تنظیم یک قرارداد عادی صلح عمری، ملکی که سند نداره رو به کسی منتقل کنید و تا زمانی که خودتون در قید حیات هستید، از منافعش استفاده کنید. این روش کمک می کنه تا تکلیف مال تون بعد از فوت مشخص بشه و تا اون موقع هم نگران از دست دادن استفاده از ملک نباشید.

شاید براتون پیش اومده باشه که ملکی رو دارید، مثلاً یه زمین کشاورزی، یه مغازه یا حتی یه آپارتمان که هنوز سند رسمی تک برگ براش صادر نشده و فقط یه قولنامه یا سند عادی ازش دستتونه. حالا فکر می کنید چطور می تونید مالکیت این ملک رو به کسی مثل همسر، فرزند یا یکی از عزیزانتون انتقال بدید، اما در عین حال خودتون تا آخر عمر ازش استفاده کنید؟ خب، راه حل اینجاست: صلح عمری ملک بدون سند.

خیلی ها فکر می کنن بدون سند رسمی، هیچ کاری نمی شه کرد، اما این تصور همیشه درست نیست. در دنیای حقوق، ابزارهای مختلفی وجود داره که حتی برای املاک بدون سند هم می تونه به کارتون بیاد. صلح عمری یکی از همین ابزارهای پرکاربرده که به شما این امکان رو می ده تا با خیال راحت، آینده ملک تون رو مشخص کنید، بدون اینکه همین الان منافعش رو از دست بدید. تو این مقاله، قراره کامل و حسابی راجع به صلح عمری ملک بدون سند صحبت کنیم. از اینکه اصلاً چطور ممکنه تا چه شرایطی داره، چطوری باید تنظیمش کرد و یه نمونه قرارداد کاربری هم در اختیارتون می ذاریم. پس اگه دنبال یه راه حل مطمئن برای ملکتون هستید که سند رسمی نداره، با ما همراه باشید.

۱. صلح عمری ملک بدون سند: آیا از نظر قانونی امکان پذیر است؟

یکی از اولین سؤالاتی که تو ذهن خیلی ها شکل می گیره اینه که اصلاً می شه ملکی که سند رسمی نداره رو با صلح عمری به کس دیگه ای داد؟ راستش رو بخواهید، بله! از نظر قانونی این کار شدنیه و ایرادی نداره. بیاین ببینیم چرا و چطور.

۱.۱. تعریف مختصر صلح عمری: ماجرا چیه؟

صلح عمری رو باید یه جور قرارداد دوستانه و توافقی بدونیم که خیلی هم کار راه اندازه. تو این قرارداد، شما (که بهتون می گن مصالح) تصمیم می گیرید مالکیت یه مال، مثلاً همون ملک تون رو به یه نفر دیگه (که بهش می گن متصالح) انتقال بدید. اما یه شرط اساسی می ذارید: تا زمانی که زنده هستید، حق استفاده و بهره برداری از اون مال برای خودتون باشه. یعنی عین ملک رو به اسم اون فرد می کنید، ولی منافعش رو برای خودتون نگه می دارید. اینجوری هم تکلیف مالکیت مشخص می شه و هم تا آخر عمر از ملک خودتون بی بهره نمی مونید.

۱.۲. مفهوم ملک بدون سند: دقیقاً چه نوع ملکی؟

وقتی می گیم ملک بدون سند، منظورمون فقط یه نوع خاص نیست، انواع مختلفی از املاک رو شامل می شه که سند رسمی ثبت شده تو اداره ثبت اسناد و املاک کشور رو ندارن. مثلاً:

• ملک قولنامه ای: شاید رایج ترین نوع ملک بدون سند همین باشه. ملکی که فقط با یه قولنامه یا مبایعه نامه عادی خرید و فروش شده و هنوز سند قطعی به اسم آخرین خریدار نخورده.
• ملک مشاعی ثبت نشده: گاهی یه زمین بزرگ یا باغ، بین چند نفر مشترکه و برای هر قسمت سند مجزا صادر نشده، یا کلاً خود ملک مادر هم سند رسمی نداره.
• ملک دارای سابقه ثبتی اما بدون سند تفکیکی: ممکنه یه زمین مادر سند داشته باشه، اما بعداً تفکیک شده به چند قطعه کوچکتر و برای این قطعات جدید سند مجزا صادر نشده.
• ملک موروثی بدون تقسیم نامه رسمی: املاکی که از پدر و مادر به فرزندان می رسه و هنوز بین وراث تقسیم رسمی نشده و هر کدوم فقط سهم مشاعی خودشون رو دارن.
• ملک خریداری شده که هنوز سند آن صادر نشده است: مثلاً آپارتمان های پیش فروش یا پروژه های ساختمانی که هنوز کار سند زدنشون تموم نشده.

هر کدوم از این ملک ها، می تونن موضوع صلح عمری ملک بدون سند قرار بگیرن.

۱.۳. پاسخ حقوقی به امکان پذیری: خیالتون راحت باشه!

حالا می رسیم به اصل قضیه. آیا می شه این نوع املاک رو صلح عمری کرد؟ بله، صد در صد! قانون مدنی ما تو ماده ۱۰ به اصل آزادی قراردادها اشاره می کنه و می گه «قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده اند، در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد، نافذ است». صلح عمری هم جزو همین قراردادهاست و ماده ۷۵۸ قانون مدنی هم به صراحت می گه که صلح می تونه در مورد اختلافات یا حتی معاملات دیگه جایگزین بشه.

این یعنی حتی اگه ملکتون سند رسمی نداره، با رعایت یه سری شرایط کلی که برای هر قراردادی لازمه، می تونید اون رو صلح عمری کنید. اصل صحت عقود هم این رو تأیید می کنه. پس نگران نباشید، راه قانونی برای این کار وجود داره.

۱.۴. تفاوت صلح عمری رسمی (دفترخانه ای) و صلح عمری عادی (دست نویس/چاپی)

وقتی صحبت از صلح عمری ملک بدون سند می شه، یه نکته خیلی مهمه: این صلح عمری رو نمی تونید تو دفترخونه اسناد رسمی، به شکل رسمی ثبت کنید. چرا؟ چون برای ثبت رسمی هر معامله ای روی ملک، باید اون ملک سند رسمی داشته باشه و اطلاعاتش تو اداره ثبت اسناد موجود باشه.

پس برای ملک بدون سند، باید برید سراغ صلح نامه عادی. صلح نامه عادی همون قراردادیه که خودتون یا با کمک یه وکیل، روی یه کاغذ معمولی می نویسید و امضاش می کنید. این صلح نامه عادی، با اینکه رسمی نیست، اما اگه همه شرایط قانونی رو داشته باشه، کاملاً معتبره و می شه تو دادگاه بهش استناد کرد. البته خب، اعتبار اثباتی سند رسمی رو نداره و ممکنه اثباتش تو دادگاه سخت تر باشه که تو بخش های بعدی بیشتر راجع بهش حرف می زنیم.

۲. شرایط اساسی برای صحت صلح عمری ملک بدون سند

درسته که صلح عمری ملک بدون سند از نظر قانونی مشکلی نداره، اما هر کاری یه اصول و قواعدی داره. اینجا هم برای اینکه صلح نامه تون حسابی محکم و بی عیب و نقص باشه، باید یه سری شرایط رو رعایت کنید. این شرایط رو می شه به دو دسته تقسیم کرد: شرایط عمومی قراردادها و شرایط اختصاصی صلح عمری ملک بدون سند.

۲.۱. شرایط عمومی صحت قراردادها (ماده ۱۹۰ قانون مدنی): پایه های هر توافقی

این چهارتا شرط، مثل ستون های اصلی هر ساختمونی هستن. اگه نباشن، قرارداد کلاً باطل محسوب می شه:

• قصد و رضای طرفین (مصالح و متصالح): هم اونی که ملک رو صلح می کنه (مصالح) و هم اونی که می پذیره (متصالح)، باید واقعاً قصد این کار رو داشته باشن و کاملاً با رضایت خودشون و بدون هیچ اجبار و اکراهی این قرارداد رو امضا کنن. یعنی اگه کسی رو بزور پای یه صلح نامه بیارید، از بیخ و بن باطله.
• اهلیت طرفین (عاقل، بالغ، رشید): طرفین قرارداد باید به قول معروف، آدم حساب و کتاب داری باشن! یعنی باید عاقل باشن (مجنون نباشن)، بالغ باشن (به سن قانونی رسیده باشن) و رشید باشن (بتونن تو اموالشون دخل و تصرف کنن و صلاح خودشون رو تشخیص بدن). بچه های کوچیک، دیوانه ها یا کسانی که توانایی مدیریت اموالشون رو ندارن، نمی تونن چنین قراردادی ببندن.
• موضوع معین که قابل صلح باشد (خود ملک بدون سند): باید مشخص باشه که چی رو دارین صلح می کنین. همین ملک بدون سند شما، موضوع این قرارداده. باید اون رو به طور واضح و مشخص تو قرارداد تعریف کنید.
• جهت مشروع معامله (هدف قانونی و مشروع از صلح): هدفتون از این صلح نباید غیرقانونی یا نامشروع باشه. مثلاً اگه می خواهید با صلح کردن، پول شویی کنید یا از پرداخت بدهی فرار کنید، این صلح باطل محسوب می شه.

۲.۲. شرایط اختصاصی صلح عمری ملک بدون سند: جزئیات مهم!

حالا که با شرایط عمومی آشنا شدیم، بریم سراغ اونایی که فقط مخصوص صلح عمری ملک بدون سند هستن:

• تنظیم صلح نامه به صورت مکتوب (عادی/دست نویس): خیلی مهمه که این قرارداد رو روی کاغذ بیارید. صلح شفاهی یا حرفی ممکنه اعتبار داشته باشه، اما اثباتش تو دادگاه به مراتب سخت تره و دردسرهای زیادی داره. پس حتماً یه متن کتبی داشته باشید.
• توصیف دقیق و کامل ملک مورد صلح: چون سند رسمی وجود نداره، باید ملک رو با جزئیات کامل و دقیق تو صلح نامه تعریف کنید. هرچی دقیق تر باشه، اعتبارش بیشتره. مثلاً:
  • نوع ملک (زمین، باغ، آپارتمان، مغازه).
  • مساحت تقریبی یا دقیق.
  • آدرس کامل (شهر، خیابان، کوچه، پلاک عرفی یا محلی).
  • حدود اربعه (شمالاً به چی، جنوباً به چی و…).
  • به چه استنادی مالک این ملک هستید؟ (مثلاً بر اساس مبایعه نامه عادی مورخ فلان، یا قولنامه شماره بهمان).
  • اگه ملکتون قبلاً کدپستی داشته یا تو نقشه ای مشخصه، حتماً ذکر کنید.
• حضور و امضای حداقل دو شاهد معتبر و مطلع: این یکی از حیاتی ترین بخش هاست! در سند عادی، حضور و امضای دو نفر شاهد معتبر که از محتوای قرارداد مطلع باشن، ارزش اثباتی سند شما رو خیلی بالا می بره. سعی کنید شاهدها از بین افراد قابل اعتماد و ترجیحاً غیر از فامیل نزدیک باشن و مشخصات کامل هویتی شون هم تو قرارداد ذکر و امضا و اثر انگشتشون رو حتماً بگیرید.
• مشخصات هویتی کامل و روشن طرفین و شهود: برای اینکه هیچ حرف و حدیثی نمونه، مشخصات کامل مصالح، متصالح و شهود رو دقیق بنویسید: نام و نام خانوادگی، نام پدر، شماره ملی، شماره شناسنامه، تاریخ تولد و آدرس کامل.

با رعایت این شرایط، می تونید یه صلح نامه عادی محکم و معتبر برای ملک بدون سندتون داشته باشید.

۳. نحوه تنظیم و مراحل اجرایی صلح عمری ملک بدون سند

حالا که می دونید صلح عمری ملک بدون سند امکان پذیره و چه شرایطی داره، بریم سراغ اینکه چطور این کار رو عملی کنیم و مراحلش چیه. این بخش یه جور راهنمای گام به گامه تا حسابی دستتون بیاد چه کارهایی باید انجام بدید.

۳.۱. جمع آوری مدارک و اطلاعات: قبل از نوشتن

قبل از اینکه قلم به دست بگیرید و صلح نامه رو بنویسید، باید یه سری مدارک و اطلاعات رو جمع آوری کنید:

• مدارک هویتی طرفین: کارت ملی و شناسنامه مصالح و متصالح رو داشته باشید.
• مبایعه نامه، قولنامه یا هر سند عادی قبلی که حاکی از مالکیت مصالح باشد: این مهم ترین مدرک شماست. همون قولنامه یا کاغذهایی که نشون می ده شما مالک ملک هستید. حتماً تاریخ و شماره و مشخصات دقیق اون رو تو صلح نامه ذکر کنید.
• نقشه عرفی یا توصیف دقیق حدود اربعه (در صورت وجود): اگه نقشه ای از ملک دارید یا می تونید حدود اربعه (مثلاً شرقش به چی وصله، غربش به چی) رو دقیق توصیف کنید، خیلی به اعتبار قرارداد کمک می کنه.
• مشخصات کامل شهود: نام و نام خانوادگی، نام پدر، کدملی، شماره شناسنامه و آدرس حداقل دو نفر شاهد معتبر.

۳.۲. نگارش دقیق متن صلح نامه: نکته به نکته

این بخش اصلی کاره. باید متن قرارداد رو با دقت و وسواس بنویسید. می تونید از یه نمونه قرارداد استفاده کنید و اطلاعات خودتون رو توش جاگذاری کنید. به این نکات توجه کنید:

1. انتخاب عنوان صریح و واضح: بالای قرارداد، عنوانی مثل صلح نامه عمری عادی ملک فاقد سند رسمی یا صلح نامه عمری ملک قولنامه ای رو بنویسید تا از اول همه چیز مشخص باشه.
2. بند مربوط به طرفین: در ابتدای قرارداد، مشخصات کامل مصالح (انتقال دهنده) و متصالح (انتقال گیرنده) رو دقیقاً وارد کنید؛ شامل نام، نام خانوادگی، نام پدر، کدملی، شماره شناسنامه، تاریخ تولد و آدرس کامل.
3. بند مربوط به مورد صلح: اینجا باید ملک رو حسابی توصیف کنید. نوع ملک، مساحت تقریبی، آدرس دقیق، حدود اربعه و مهم تر از همه، تصریح کنید که این ملک سند رسمی نداره و مالکیت شما بر اساس چه مدرک عادی (مثلاً قولنامه مورخ فلان) اثبات می شه.
4. بند وجه المصالحه (مال الصلح): تو قرارداد صلح، معمولاً یه مبلغی به عنوان وجه المصالحه رد و بدل می شه. این مبلغ می تونه خیلی ناچیز باشه (مثلاً ده هزار تومان یا صد هزار تومان) و بیشتر جنبه فرمالیته داره. حتماً ذکر کنید که این مبلغ پرداخت شده و مصالح اقرار به دریافتش کرده.
5. بند شروط صلح: این بند قلب قرارداد صلح عمریه.
   • شرط انتفاع عمری مصالح از منافع ملک: صریحاً بنویسید که مصالح (شما) تا پایان عمرش حق استفاده و بهره برداری رایگان از تمام منافع ملک رو داره. این یعنی متصالح نمی تونه تا وقتی شما زنده هستید، شما رو از ملک بیرون کنه یا جلوی استفاده تون رو بگیره.
   • تعیین تکلیف پرداخت هزینه های مصرفی و اساسی ملک: مشخص کنید که هزینه های مثل آب، برق، گاز، شارژ، تعمیرات جزئی (مصرفی) و هزینه های تعمیرات اساسی (مثلاً بازسازی سقف یا نمای ساختمان) بر عهده کیه. معمولاً هزینه های مصرفی رو مصالح و هزینه های اساسی رو متصالح به عهده می گیره.
   • توضیح محدودیت ها یا اجازه واگذاری منافع توسط مصالح به ثالث: آیا مصالح می تونه منافع ملک رو (مثلاً با اجاره دادن) به کس دیگه ای بده؟ این رو باید تو قرارداد مشخص کنید.
   • شرط فسخ (در صورت توافق، با ذکر شرایط و مدت): اگه می خواهید حق فسخ برای خودتون (مصالح) یا متصالح در نظر بگیرید، حتماً شرایط، دلایل و مدت زمانش رو به وضوح ذکر کنید.
6. بند اقرارات و تعهدات: تو این بند، طرفین اقرار می کنن که مالک ملک هستن، ممنوع المعامله نیستن، از مفاد قرارداد مطلعن و هر مسئولیتی که بابت صحت حرف هاشون ایجاد بشه رو به عهده می گیرن.
7. بند حل اختلاف: بهتره تو قرارداد مشخص کنید که اگه بعداً اختلافی پیش اومد، چطور حلش می کنید؟ مثلاً ارجاع به داوری (یه نفر معتمد رو اسم می برید) یا ارجاع به مراجع قضایی (دادگاه ها).

یادمون باشه، نگارش دقیق بند مربوط به مورد صلح و شروط صلح (شرط عمری)، خصوصاً در مورد ملک بدون سند، حکم سند رسمی رو داره و کوچکترین اشتباه یا ابهامی می تونه دردسرساز بشه. پس با نهایت دقت اون رو تنظیم کنید و از ذکر تمام جزئیات مربوط به مالکیت و منافع کوتاهی نکنید.

۳.۳. امضای طرفین و شهود: رسمیت بخشیدن به قرارداد

بعد از نگارش کامل متن، نوبت به امضا می رسه:

• تأکید بر امضای همراه با اثر انگشت: هم مصالح و هم متصالح و هم شهود، علاوه بر امضا، حتماً اثر انگشتشون رو هم پای قرارداد بزنن. این کار اعتبار سند عادی رو چندین برابر می کنه.
• تعداد نسخ قرارداد: حداقل دو نسخه از قرارداد تهیه کنید، یکی برای مصالح و یکی برای متصالح. اگه شهود هم می خوان، یه نسخه هم به اونا بدید. هر نسخه باید مهر یا امضای کامل طرفین و شهود رو داشته باشه و همشون ارزش واحدی دارن.

۳.۴. توصیه های حقوقی تکمیلی برای افزایش اعتبار: کارهای جانبی اما مهم!

یه سری کارهای دیگه هم هست که می تونه به محکم تر شدن صلح نامه عادی شما کمک کنه:

• مشاوره با وکیل متخصص پیش از تنظیم: قبل از اینکه بخواهید قرارداد رو امضا کنید، حتماً با یه وکیل متخصص در امور املاک و قراردادها مشورت کنید. اون می تونه بندهای قرارداد رو بر اساس شرایط خاص شما بهینه کنه و نکات مهمی رو گوشزد کنه که شاید شما ازشون بی خبر باشید.
• امکان تنظیم اقرارنامه رسمی در دفترخانه برای تأیید مفاد صلح نامه (بدون ثبت خود صلح): این یه ترفند خیلی خوبه! شما نمی تونید صلح عمری ملک بدون سند رو رسمی کنید، اما می تونید بعد از تنظیم صلح نامه عادی، به دفترخونه برید و یه اقرارنامه رسمی تنظیم کنید. تو این اقرارنامه، شما و متصالح، رسماً اقرار می کنید که در تاریخ فلان، یه صلح نامه عادی با مفاد مشخصی (همونایی که تو صلح نامه عادیتون نوشتید) رو تنظیم و امضا کردید. این اقرارنامه رسمی، نشون می ده که وجود صلح نامه عادی شما، رسماً تأیید شده و این کار در آینده، اثباتش رو خیلی راحت تر می کنه.
• اهمیت نگهداری دقیق نسخه های اصلی صلح نامه و مدارک ضمیمه: بعد از امضا، نسخه های اصلی قرارداد و مدارک پشتیبان (مثل قولنامه قبلی) رو با دقت تمام نگهداری کنید. گم شدن این مدارک می تونه دردسرهای زیادی براتون درست کنه.
• تلاش برای اخذ سند رسمی ملک در اولین فرصت و تبدیل صلح نامه عادی به رسمی: اگه شرایطش پیش اومد و تونستید برای ملک تون سند رسمی بگیرید (مثلاً از طریق قانون تعیین تکلیف اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی)، حتماً این کار رو انجام بدید. بعدش می تونید صلح عمری تون رو هم به صورت رسمی تو دفترخونه ثبت کنید و پرونده این قضیه رو برای همیشه ببندید.

۴. نمونه قرارداد صلح عمری ملک بدون سند

حالا نوبت می رسه به مهم ترین بخش این مقاله، یعنی یه نمونه قرارداد صلح عمری ملک بدون سند که می تونید ازش استفاده کنید. این نمونه قرارداد کامل و با جزئیات طراحی شده تا همه بندهای لازم رو پوشش بده. فقط کافیه جای خالی ها رو با اطلاعات دقیق خودتون پر کنید. حتماً قبل از امضا، تمام بندها رو با دقت مطالعه و در صورت نیاز با یه وکیل مشورت کنید.

بسمه تعالی

صلح نامه عمری عادی ملک فاقد سند رسمی

مقدمه قرارداد:

نظر به اینکه آقای/خانم [نام و نام خانوادگی مصالح] فرزند [نام پدر] به شماره ملی [کد ملی مصالح] و شماره شناسنامه [شماره شناسنامه] صادره از [محل صدور] متولد [تاریخ تولد] به نشانی [آدرس کامل مصالح] (که از این پس مصالح نامیده می شود) مالک شش دانگ/قطعه ای از یک [نوع ملک: زمین، آپارتمان، ویلا، مغازه] به پلاک فرعی/عرفی [شماره عرفی یا توصیف دقیق اگر وجود دارد] واقع در [آدرس دقیق ملک شامل شهر، بخش، خیابان، کوچه، پلاک محلی] می باشد، که ملک مذکور فاقد سند رسمی تک برگ/دفترچه ای بوده و مالکیت مصالح به موجب [ذکر سند اثبات مالکیت: مثلاً مبایعه نامه عادی مورخ ………. شماره ……….، یا قولنامه مورخ ……….، یا تصرفات مالکانه با ذکر نحوه اثبات] محرز می باشد و قصد دارد مالکیت عین ملک فوق الذکر را با حق انتفاع عمری برای خود به آقای/خانم [نام و نام خانوادگی متصالح] فرزند [نام پدر] به شماره ملی [کد ملی متصالح] و شماره شناسنامه [شماره شناسنامه] صادره از [محل صدور] متولد [تاریخ تولد] به نشانی [آدرس کامل متصالح] (که از این پس متصالح نامیده می شود) منتقل نماید، لذا این صلح نامه با شرایط ذیل تنظیم و امضا می گردد:

ماده ۱: طرفین قرارداد

1. مصالح: [مشخصات کامل مصالح]
2. متصالح: [مشخصات کامل متصالح]

ماده ۲: مورد صلح

1. مورد صلح عبارت است از شش دانگ/قطعه ای از [نوع ملک: زمین، آپارتمان، ویلا، مغازه] به مساحت تقریبی [مساحت دقیق یا تقریبی] متر مربع، دارای [توصیفات ظاهری و محلی ملک، مانند تعداد اتاق، طبقه، شماره واحد، کاربری مسکونی/تجاری/کشاورزی] واقع در [آدرس کامل و دقیق ملک شامل شهر، بخش، خیابان، کوچه، پلاک محلی].
2. حدود اربعه ملک: [توصیف دقیق حدود اربعه: شمالاً به ……….، جنوباً به ……….، شرقاً به ……….، غرباً به ……….] (در صورت امکان و اطلاع دقیق).
3. تصریح می شود که ملک مورد صلح فاقد سند رسمی تک برگ/دفترچه ای بوده و مالکیت مصالح بر آن به موجب [تکرار سند اثبات مالکیت مصالح] محرز می باشد. کلیه حقوق و امتیازات مترتبه بر این ملک، به جز منافع آن که در این صلح نامه شرط شده است، به متصالح منتقل می گردد.

ماده ۳: وجه المصالحه (مال الصلح)

1. وجه المصالحه مبلغ [مبلغ به عدد] ریال معادل [مبلغ به حروف] ریال می باشد که فی المجلس نقداً و تماماً توسط متصالح به مصالح پرداخت و مصالح اقرار به دریافت آن نمود.

ماده ۴: شروط صلح (شرط عمری)

1. مصالح شرط نمود که مادام العمر خود، حق انتفاع و استفاده رایگان از منافع و عواید شش دانگ ملک مورد صلح را داشته باشد.
2. متصالح با علم و اطلاع کامل از بند فوق، حق و هرگونه ادعایی را مبنی بر سلب منافع از مصالح در طول حیات وی، از خود سلب و ساقط نمود.
3. حق واگذاری منافع (مثلاً اجاره دادن) به دیگری در طول حیات مصالح [با اذن متصالح / بدون اذن متصالح] می باشد. (یکی از گزینه ها انتخاب و دیگری حذف شود).
4. متصالح حق هیچ گونه تصرف ناقلانه (مانند فروش، رهن، معاوضه و…) در عین ملک را در زمان حیات مصالح، بدون رضایت کتبی و قبلی مصالح، نخواهد داشت.

ماده ۵: اقرارات و تعهدات

1. مصالح اقرار نمود که ملک مورد صلح متعلق به خود او بوده و هیچ گونه حق عینی یا دینی برای شخص ثالث بر روی آن وجود ندارد و در صورت کشف خلاف، مسئولیت جبران خسارت بر عهده مصالح خواهد بود.
2. طرفین اقرار نمودند که ممنوع المعامله نیستند و از اهلیت قانونی لازم برای انجام این صلح نامه برخوردارند.
3. متصالح ضمن امضای این سند، اقرار نمود که از کلیه حدود، مشخصات، وضعیت فعلی ملک مورد صلح و همچنین فقدان سند رسمی و مبنای مالکیت مصالح بر ملک، اطلاع کامل دارد و تمامی مندرجات این صلح نامه را مطالعه و با رضایت کامل امضا نموده است.
4. پرداخت هزینه های مصرفی ملک (آب، برق، گاز، تلفن، شارژ) در طول حیات مصالح بر عهده [مصالح / متصالح] و پرداخت هزینه های اساسی و تعمیرات عمده بر عهده [مصالح / متصالح] می باشد. (گزینه های مربوطه انتخاب و باقی حذف شود).

ماده ۶: خیارات

1. کافه خیارات، خصوصاً خیار غبن ولو فاحش و افحش، از طرفین سلب و ساقط گردید.
2. [در صورت توافق طرفین بر خیار شرط: مصالح/متصالح به مدت ………. سال/ماه از تاریخ تنظیم این صلح نامه، حق فسخ این قرارداد را بدون نیاز به اثبات دلیل و تنها با اعلام کتبی به طرف مقابل خواهد داشت.] (در صورت عدم توافق، این بند حذف شود).

ماده ۷: حل و فصل اختلافات

1. کلیه اختلافات و دعاوی ناشی از این قرارداد یا راجع به آن از جمله انعقاد، اعتبار، فسخ، نقض، تفسیر یا اجرای آن، ابتدا از طریق مذاکره و توافق مسالمت آمیز حل و فصل خواهد شد. در صورت عدم توافق، موضوع به [یک وکیل/داور مورد توافق طرفین با ذکر نام و مشخصات / مراجع قضایی صالح] ارجاع می گردد.

ماده ۸: تعداد نسخ و اعتبار

1. این صلح نامه در تاریخ [تاریخ به حروف و عدد] در [تعداد] نسخه متحدالمتن تنظیم و امضاء گردید که هر یک از نسخ دارای اعتبار واحد می باشد.

امضاکنندگان:

مصالح: (نام و نام خانوادگی، امضاء، اثر انگشت)

متصالح: (نام و نام خانوادگی، امضاء، اثر انگشت)

شهود:

شاهد ۱: (نام و نام خانوادگی، نام پدر، کد ملی، آدرس، امضاء، اثر انگشت)

شاهد ۲: (نام و نام خانوادگی، نام پدر، کد ملی، آدرس، امضاء، اثر انگشت)

توضیحات مهم در مورد نمونه قرارداد (این توضیحات فقط برای راهنمایی شماست و جزو متن قرارداد اصلی نیست):

• حتماً تمامی اطلاعات خواسته شده (مانند نام، آدرس، کد ملی، مشخصات ملک) را به دقت و کامل وارد کنید. حتی یک حرف اشتباه هم می تونه بعدها دردسر بشه.
• توصیف ملک را تا حد امکان دقیق بنویسید و به مدارک قبلی (مثلاً مبایعه نامه) استناد کنید. هرچی جزئیات بیشتر باشه، بهتره.
• حضور حداقل دو شاهد مورد اعتماد و امضای آن ها با اثر انگشت ضروریه. سعی کنید شاهدها از افرادی باشن که تو این ماجرا نفع شخصی ندارن.
• کپی مدارک هویتی طرفین و مدارک اثبات مالکیت مصالح (مانند مبایعه نامه قبلی) رو ضمیمه این صلح نامه کنید.
• در صورت امکان، حتماً با یک وکیل متخصص مشورت نمایید تا قرارداد بر اساس شرایط خاص شما بهینه و محکم تر بشه.
• یادتون باشه، این یه قرارداد عادیه و نیازی به مراجعه به دفترخونه برای ثبت اولیه نداره. اما برای افزایش اعتبارش، می تونید بعداً اقرارنامه رسمی در دفترخونه تنظیم کنید (همونطور که بالا توضیح دادیم).

۵. تفاوت صلح عمری ملک بدون سند با وصیت

یکی از سؤالاتی که زیاد مطرح می شه اینه که صلح عمری ملک بدون سند چه فرقی با وصیت داره؟ هر دو ظاهراً برای انتقال مال بعد از فوت به کار می رن، اما تفاوت های اساسی دارن که دونستنشون حسابی لازمه.

ویژگی	صلح عمری	وصیت
زمان انتقال مالکیت	همین الان، از زمان امضای قرارداد. متصالح از همین لحظه مالک عین ملک می شه، فقط حق استفاده ازش تا زمان حیات مصالح برای مصالحه.	بعد از فوت وصیت کننده (موصی). تا وقتی که موصی زنده است، هر جور که دلش بخواد می تونه تو مالش تصرف کنه و مالکیت تا زمان فوت منتقل نمی شه.
نیاز به انحصار وراثت برای انتقال	نداره. چون مالکیت همین الان منتقل شده، دیگه نیازی نیست بعد از فوت مصالح، وراث برای انتقال اقدام کنن.	داره. بعد از فوت موصی، وراث باید مراحل انحصار وراثت رو طی کنن تا وصیت نامه اجرا بشه.
شمول قواعد ثلث	نداره. چون مالکیت همین الان منتقل شده، دیگه جزو دارایی های متوفی محسوب نمی شه که شامل قواعد یک سوم (ثلث) بشه.	داره. وصیت فقط تا یک سوم اموال موصی معتبره و اگه بیشتر از این باشه، نیاز به رضایت وراث داره.
امکان حفظ منافع برای انتقال دهنده	بله، تا پایان عمر مصالح. این مهم ترین مزیت صلح عمریه.	خیر. بعد از فوت، منافع هم منتقل می شه.
اعتبار و اثبات در ملک بدون سند	نیاز به اثبات قوی تر در آینده داره، خصوصاً اگه شهود معتبر و مدارک پشتیبان محکم نباشه.	وصیت نامه عادی هم نیاز به اثبات داره، اما وصیت نامه رسمی اعتبار بیشتری داره.

پس، اگه می خواهید همین الان تکلیف مالکیت ملکتون مشخص بشه، اما تا آخر عمر ازش استفاده کنید، صلح عمری بهترین گزینه ست. اما اگه می خواهید تا آخرین لحظه حق کامل تصرف تو مال رو داشته باشید و بعد از فوتتون منتقل بشه، وصیت گزینه مناسب تریه، البته با محدودیت ثلث.

۶. خطرات و چالش های صلح عمری ملک بدون سند و راه های کاهش آنها

هیچ معامله ای نیست که بدون ریسک و چالش باشه، خصوصاً وقتی پای اموال و املاک بدون سند در میونه. صلح عمری ملک بدون سند هم از این قاعده مستثنی نیست و یه سری خطرات و دردسرها می تونه داشته باشه. اما نگران نباشید، چون برای هر کدوم از این چالش ها، راهکارهایی هم هست که می تونه ریسک ها رو حسابی کم کنه.

۶.۱. خطرات: باید چشم و گوش بسته عمل نکنیم!

1. ریسک انکار، تردید یا ادعای جعل: بزرگترین خطر تو صلح نامه عادی، همینجاست. چون سند رسمی نیست، ممکنه بعداً یکی از ورثه یا حتی خود متصالح، بگه که این امضا مال من نیست (انکار)، یا بگه که نمی دونم امضاش مال کیه (تردید)، یا بدتر از همه، بگه که این سند ساختگیه (ادعای جعل). اثبات صحت سند عادی تو دادگاه، می تونه پروسه ای زمان بر و پیچیده باشه.
2. مشکلات در اثبات مالکیت: اگه شما (مصالح) خودتون هم ملکتون رو با یه سند عادی خریدید و اون سند عادی هم خیلی محکم نباشه، اثبات اینکه اصلاً شما مالک بودید که بتونید صلحش کنید، خودش یه چالش بزرگ می شه. خصوصاً اگه سلسله مبایعه نامه های قبلی وجود نداشته باشه یا ناقص باشه.
3. عدم امکان ثبت رسمی: تا وقتی که سند رسمی برای ملک صادر نشه، متصالح نمی تونه مالکیت خودش رو تو اداره ثبت به صورت رسمی ثبت کنه و همیشه یه سند عادی تو دستش داره. این یعنی ممکنه تو معاملات بعدی ملک با مشکل مواجه بشه.
4. اختلافات آتی: متأسفانه، بعد از فوت مصالح، ممکنه بین متصالح و بقیه ورثه، سر اعتبار و صحت صلح نامه عادی اختلاف پیش بیاد که منجر به پرونده های طولانی تو دادگاه می شه.

۶.۲. راهکارهای کاهش ریسک: هوشمندانه عمل کنیم!

حالا که خطرات رو می دونیم، بیاین ببینیم چطور می تونیم این ریسک ها رو به حداقل برسونیم:

1. حضور شهود معتمد و مطلع: گفتیم که این مهم ترین راهکاره. حداقل دو شاهد مورد اعتماد، ترجیحاً از افراد غیر فامیل و کسانی که سابقه خوبی دارن، پای قرارداد رو امضا کنن. حتماً ازشون بخواهید که متن قرارداد رو کامل بخونن و از جزئیاتش مطلع باشن.
2. اخذ اثر انگشت: علاوه بر امضا، اثر انگشت طرفین و شهود رو هم حتماً پای تمام نسخ قرارداد بگیرید. اثر انگشت، اثبات انکار رو خیلی سخت تر می کنه.
3. توصیف دقیق ملک و استناد به سوابق: هرچی توصیف ملک تو صلح نامه دقیق تر باشه و به مبایعه نامه ها یا قولنامه های قبلی (با ذکر تاریخ و شماره) استناد کنید، قرارداد شما محکم تر می شه. ضمیمه کردن کپی مدارک قبلی به صلح نامه هم خیلی کمک کننده است.
4. تلاش برای اخذ اقرارنامه رسمی: این رو قبلاً هم گفتم. بعد از تنظیم صلح نامه عادی، شما و متصالح می تونید با مراجعه به یه دفترخونه اسناد رسمی، یه اقرارنامه رسمی تنظیم کنید و توش رسماً اقرار کنید که چنین صلح نامه عادلی رو تنظیم و امضا کردید. این اقرارنامه، وجود صلح نامه شما رو از نظر رسمی تأیید می کنه و تو دادگاه سند بسیار قوی ای محسوب می شه.
5. اقدام برای اخذ سند مادر: در صورتی که ملکتون جزو مواردیه که می شه براش سند رسمی تک برگ گرفت (مثلاً از طریق قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی)، حتماً این کار رو پیگیری کنید. وقتی ملک سند رسمی پیدا کنه، می تونید صلح عمری رو هم رسمی کنید و خیالتون از همه چیز راحت بشه.
6. ثبت عادی نزد وکیل یا مرکز حقوقی: می تونید یک نسخه از صلح نامه عادی رو نزد یه وکیل یا در یک دفتر حقوقی معتبر بسپارید تا در یک سیستم بایگانی منظم نگهداری بشه و در صورت لزوم، شهود هم در حضور وکیل امضا کنن.

همیشه یادتون باشه که سرمایه گذاری تو مشاوره حقوقی با یه وکیل متخصص، قبل از انجام هر معامله ای، به مراتب از هزینه هایی که ممکنه بعداً بابت حل اختلافات تو دادگاه بدید، کمتره و آرامش خاطر بیشتری براتون میاره.

نتیجه گیری

خب، تا اینجا با هم دیدیم که صلح عمری ملک بدون سند، راهی قانونی و عملی برای مشخص کردن تکلیف آینده ملکتون، بدون اینکه همین الان منافعش رو از دست بدید. فرقی نمی کنه ملکتون قولنامه ای باشه، مشاعی یا هر نوع ملک بدون سند دیگه، این امکان حقوقی وجود داره که با رعایت اصول و قواعد مشخص، اون رو به نام کسی که می خواهید بزنید و تا پایان عمر خودتون ازش استفاده کنید. این یه ابزار انعطاف پذیر و کارآمده که می تونه دغدغه های مربوط به ارث و میراث رو کم کنه و به شما آرامش خاطر بده.

مهم ترین نکته ای که باید بهش توجه کنید، اینه که با وجود معتبر بودن صلح نامه عادی، رعایت دقیق جزئیات و محکم کاری، حرف اول رو می زنه. از توصیف دقیق ملک و مشخصات کامل طرفین گرفته تا حضور و امضای شهود معتبر و اخذ اثر انگشت، همه و همه مثل آجرهای یک دیوار محکم برای سند شما عمل می کنن. یادتون نره که برای افزایش اعتبار بیشتر، می تونید با یه اقرارنامه رسمی در دفترخونه، وجود صلح نامه عادی تون رو تأیید کنید. در نهایت، همیشه توصیه می شه قبل از هر اقدامی، حتماً با یه وکیل متخصص مشورت کنید تا قرارداد بر اساس شرایط و نیازهای خاص شما تنظیم بشه و جلوی هرگونه مشکل احتمالی در آینده گرفته بشه. با این کارها، می تونید با خیال راحت، آینده ملک بدون سندتون رو تضمین کنید.